4 stycznia 2017

Rok 2016 był rokiem rynkowej zmienności spowodowanej przede wszystkim wyborami w USA oraz referendum rozpoczynającym proces opuszczania struktur Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię. Wydaję się jednak, że prawdziwie gorący rok dopiero przed nami.

Największą niewiadomą jest prezydentura wybranego 8 listopada 2016 na urząd 45. prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa. Jego wybór początkowo postrzegany był jako zagrożenie dla rynków finansowych. Wpływ na to miała nie tylko ekscentryczna osobowość biznesmena, ale także kontrowersyjne kandydatury szefów departamentów w gabinecie Trumpa. Sekretarzem stanu ma zostać Rex Tillerson – amerykański biznesmen, od 2006 roku pełniący funkcję prezesa i dyrektora generalnego w spółce ExxonMobil. Nominacja Tillersona wzbudza kontrowersje, głównie z powodu bliskich stosunków, jakie łączą kandydata z Prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Swoje wątpliwości wyrażali również senatorowie, także ci z Partii Republikańskiej. Obawy inwestorów o kształt prezydentury Donalda Trumpa rozwiały na chwilę zapowiedzi prezydenta elekta o stymulacji fiskalnej amerykańskiej gospodarki, co szybko przerodziło się w euforię na większości rynków na świecie. Z perspektywy Warszawy istotne jest, czy i na jakich zasadach, USA chciałyby ocieplić stosunki i dokonać zbliżenia z Rosją. Czarny scenariusz zakłada wycofanie się USA z Europy, niekorzystne dla nas porozumienie z Rosją i wzrost napięcia z Chinami.
20 stycznia 2017, w wieku 70 lat, Trump zostanie najstarszą i zarazem najbogatszą osobą w historii, która zostanie prezydentem USA.

SŁABNĄCA POZYCJA UNII EUROPEJSKIEJ

Nadchodzący rok pokaże, w jakiej kondycji znajduje się Unia Europejska. Niepewność polityczną pogłębia fakt, że już w pierwszym kwartale 2017 roku Wielka Brytania powinna formalnie rozpocząć procedurę wychodzenia ze struktur Unii Europejskiej przewidzianą w art. 50 traktatu lizbońskiego. Czy faktycznie Wielka Brytania opuści Unię Europejską – nie wiadomo. Bieżące wydarzenia nie zapowiadają, by miało to się stać szybko. W styczniu Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii wyda orzeczenie, czy rząd musi uzyskać zgodę parlamentu na odwołanie się do art. 50, czy też nie. Analitycy wskazują, że brytyjski rząd jest bardzo zdeterminowany, by poświęcić członkostwo we wspólnym rynku w zamian za możliwość ograniczenia dostępu do własnego rynku pracy.
Niewiadomą są także wybory, które w przyszłym roku odbędą się co najmniej w pięciu państwach Unii Europejskiej. 15 marca parlament wybiorą Holendrzy. Sondaże wskazują na zwycięstwo populistycznej Partii na rzecz Wolności. Partia ma program eurosceptyczny i antyimigrancki. Sprzeciwia się dalszemu rozszerzaniu Unii Europejskiej i domaga się zatrzymania imigracji, zwłaszcza z krajów islamskich. W dziedzinie gospodarczej partia głosi program liberalny. Opowiada się za obniżaniem podatków i cięciami socjalnymi.
W kwietniu i maju odbędą się wybory prezydenckie we Francji, gdzie wysokim poparciem cieszy się liderka Frontu Narodowego – Marine Le Pen. Front Narodowy to nacjonalistyczna partia o skrajnie protekcjonistycznych poglądach gospodarczych. Partia silnie sprzeciwia się islamizacji oraz napływowi imigrantów do Francji. Front obwinia emigrantów o bezrobocie wśród Francuzów, domaga się deportacji nielegalnych imigrantów i zaostrzenia kontroli granicznych. Faworytem jest jednak kandydat centroprawicowych republikanów, były premier François Fillon. Miesiąc po wyborach prezydenckich we Francji odbędą się także wybory do parlamentu. Faworytami są również republikanie.
Jesienią odbędą się wybory do Bundestagu. Angela Merkel zapewne pozostanie na stanowisku kanclerza na czele wielkiej koalicji, ale czarnym koniem wyborów może być walcząca o trzecie miejsce Alternatywa dla Niemiec (AfD). Wyniki wyborów i ostateczne miejsce w parlamencie populistyczno-prawicowej AfD wiele powie o nastrojach społecznych w tym kraju.
W 2017 roku odbędą się wybory do Izby Poselskiej, czyli niższej izby czeskiego parlamentu. Zgodnie z wrześniowym sondażem CVVM socjaldemokraci przegrywają w nich z populistyczną centroprawicową partią ANO. Jej potencjalni koalicjanci mają poglądy eurosceptyczne, co w przypadku zwycięstwa centroprawicy i utworzenia koalicyjnego rządu może spowodować jeszcze większą niechęć naszych południowych sąsiadów do integracji z Unią Europejską.
7 grudnia 2016, Mateo Renzi, po odrzuceniu w referendum proponowanych przez jego gabinet propozycji zmian ustrojowych, złożył na ręce prezydenta Sergia Mattarelli rezygnację z funkcji premiera Włoch. W przedterminowych wiosennych wyborach parlamentarnych rządząca Partia Demokratyczna rywalizować będzie z eurosceptycznym Ruchem Pięciu Gwiazd. Ugrupowanie powołał w 2009 roku Beppe Grillo, popularny komik i bloger, który na fali popularności swojej strony internetowej i przy wykorzystaniu serwisów społecznościowych organizował masowe wiece, na których m.in. piętnował polityków mających zarzuty karne. W wyniku wyborów lokalnych z czerwca 2016 kandydaci Ruchu Pięciu Gwiazd zostali burmistrzami m.in. Rzymu i Turynu.
Wynik włoskich wyborów zależy w dużej mierze od tego, czy uda się rozwiązać kryzys sektora bankowego. We Włoszech jest aż osiem banków, które mają poważne kłopoty i liczą na rządową pomoc. Zagrożony jest największy włoski bank UniCredit jak i najdłużej działający we Włoszech, a trzeci co do wielkości Monte dei Paschi di Siena.
Wielu komentatorów obawia się, że dojście do władzy Grillo może poskutkować kolejnym kryzysem wewnątrz Unii, a nawet Italoexitem.
Czarny scenariusz zakłada wstrzymanie ratowania banków z kieszeni podatników, odpływ kapitału zagranicznego i lawinowe wyciąganie środków z bankowych depozytów.
Pozostaje mieć nadzieję, że Europa, głosami wyborców, nie odrzuci swoich największych wartości; idei integracji na płaszczyźnie politycznej, gospodarczej oraz społecznej. Wartości budowanych z ogromnym trudem od 1945 roku.

WIG20
wig20
Źródło: opracowanie własne NDM S.A.

S&P 500
S&P 500
Źródło: opracowanie własne NDM S.A.

XAUUSD
XAUUSD
Źródło: opracowanie własne NDM S.A.

DAX
DAX
Źródło: opracowanie własne NDM S.A.

KALENDARZ EKONOMICZNY
Kalendarz ekonomiczny
Źródło: opracowanie własne NDM S.A. na podstawie serwisu Bloomberg.com

Autor: Krzysztof Michrowski, Dyrektor Biura Doradztwa Inwestycyjnego i Analiz

Zarówno niniejsze opracowanie, jak i żaden z jego elementów nie stanowi:
a) usługi doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu art. 69 ust.2 pkt.5 ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu art. 76 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. 2005 Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.),
b) rekomendacji w rozumieniu § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz.U. Nr 206, poz.1715),
c) rekomendacji w rozumieniu Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 2016/958 z dnia 9 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących środków technicznych do celów obiektywnej prezentacji rekomendacji inwestycyjnych lub innych informacji rekomendujących lub sugerujących strategię inwestycyjną oraz ujawniania interesów partykularnych lub wskazań konfliktów interesów,
d) oferty w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.),
e) publicznego proponowania nabycia instrumentów finansowych ani oferty publicznej instrumentów finansowych w rozumieniu art. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 z późn. zm.).

Niniejszy Komentarz został opracowany przez Niezależny Dom Maklerski SA (dalej: NDM). Organem sprawującym nadzór nad działalnością NDM jest Komisja Nadzoru Finansowego. Niniejsze opracowanie jest udostępniane publicznie i jest powszechnie dostępne dla wszystkich zainteresowanych Odbiorców w momencie jego publikacji na stronie internetowej NDM. Niniejsze opracowanie ma charakter wyłącznie informacyjny i wyraża poglądy i opinie jego autorów zgodnie ze stanem na dzień sporządzenia. Zostało sporządzone z zachowaniem należytej staranności, rzetelności i obiektywizmu, oraz najlepszą wiedzą i z zachowaniem metodologicznej poprawności przez jego autorów, na podstawie informacji i materiałów pochodzących z publicznie dostępnych źródeł, które NDM uważa za wiarygodne i dokładne, lecz nie istnieje gwarancja, iż są one wyczerpujące i w pełni odzwierciedlają stan faktyczny. Wyrażone w niniejszym opracowaniu opinie i wnioski są niezależnymi opiniami autorów na dzień sporządzenia opracowania. Klienci NDM mogą otrzymać niniejsze opracowanie nie wcześniej niż przed jego publicznym udostępnieniem. Przy przygotowaniu niniejszego opracowania nie uwzględniono indywidualnych potrzeb i sytuacji klientów Niezależnego Domu Maklerskiego S.A. (dalej: NDM) w zakresie wiedzy, doświadczenia, sytuacji finansowej oraz celów inwestycyjnych klientów.
Odbiorca samodzielnie dokonuje oceny, czy zawarte w niniejszym materiale informacje uwzględniają jego potrzebę i sytuację. NDM nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek działania lub decyzje podjęte przez Odbiorcę w oparciu o treść niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku ww. decyzji inwestycyjnych. Ostateczna decyzja, co do zawarcia transakcji należy wyłącznie do Odbiorcy i ponosi on wyłączną odpowiedzialność za decyzje inwestycyjne, podjęte lub zaniechane na podstawie opracowania lub z wykorzystaniem wniosków w nim zawartych
Odbiorca niniejszego opracowania powinien dokonać niezależnej oceny, zapoznać się z innymi źródłami i innymi niż zaprezentowane czynnikami ryzyka. Inwestowanie na rynkach kapitałowych, w szczególności w akcje, jak i w inne instrumenty finansowe, wiąże się z szeregiem czynników ryzyka związanych między innymi z koniunkturą makroekonomiczną w kraju i na świecie, zmianami regulacji prawnych, sytuacją na międzynarodowych rynkach finansowych i towarowych. Wyeliminowanie tych czynników ryzyka nie jest w praktyce możliwe.
Opracowanie nie może być powielane, ani rozpowszechniane w jakikolwiek sposób bez zgody NDM.